Oslo. Miasto, które ciągle się dzieje

159

Oslo jest równocześnie nowe i stare, wolne i szybkie, duże i małe, proste i skomplikowane. Tego miasta się nie zwiedza, tylko łazi się po nim bez pośpiechu. A w zasadzie snuje się to tu, to tam, przysiadając co chwila na tysiącach ławeczek, podestów, schodków i innych niezobowiązujących miejsc. To wzorzec z Sevres miasta przyjaznego. Zapraszamy do Oslo!

Pamiętacie taką reklamę Oslo, w której bohater zastanawia się, czy to w ogóle jest miasto? „Is it even a city?” Obejrzyjcie ją koniecznie na stronie Visit Oslo. Nie wierzyliśmy, że jest tam aż tak – ale jest. To miasto totalnie niezobowiązujące, swobodne, w ludzkiej skali, ze świetną komunikacją i z kapitalnymi przestrzeniami wspólnymi.

Nie jest typową stolicą, nie ma zadęcia i powagi charakterystycznych dla takich miejsc. Wciąż się przeprojektowuje, zmienia, przekształca, wciąż dostosowuje do nowych czasów – ale nie niszczy tego, co było. Średniowieczne mury Akershus trzymają linię brzegową, a tuż obok dzielnica Bjørvika buduje nową tożsamość ze szkła, sztuki i światła. Spacer po Oslo prowadzi od starego miasta po nowe nabrzeża lub odwrotnie, bez pośpiechu, w rytmie fiordu. Miasto ma średniowieczne korzenie, ale rozwijało się ze zmiennym szczęściem. W 1624 roku wielki pożar zniszczył dużą część zabudowań, a król Christian IV przeniósł je bliżej twierdzy Akershus i nazwał to miejsce Christiania. Dopiero w 1925 roku przywrócono historyczną nazwę Oslo. Współczesna odsłona stolicy szczególnie mocno wybrzmiewa nad wodą: dawne obszary portowo‑przemysłowe w Bjørvika zmieniły się w dzielnicę kultury, a symbolem nowego Oslo stały się opera i muzeum Muncha.

Spacer: od dworca do katedry

Spacer po mieście proponujemy zacząć od głównego dworca Oslo S. Wcale nie dlatego, że to najładniejsze miejsce na świecie – ale czymkolwiek podróżujecie po Norwegii, właśnie pociągiem warto dojechać do centrum Oslo. Trasa łączy miejsca, które pokazują miasto w kontrastach: od infrastruktury i codzienności po sztukę, władzę i sacrum. Zobaczycie po drodze miasto stare i nowe, ze szkła i z kamienia. Z każdego miejsca w kilka chwil wrócicie nad fiord – żeby odpocząć, popatrzeć na wodę, nabrać oddechu i złapać dystans.

 Oslo S to największa stacja kolejowa w Norwegii i naturalna brama do miasta. Z peronów wyjdziecie wprost na Jernbanetorget – plac, od którego Oslo rozchodzi się promieniście. W okolicy dworca poczujecie po raz pierwszy, że ktoś to dobrze przemyślał i w Oslo wszystko po prostu działa. Tu znajdziecie sporo informacji na temat samego budynku Sentralstasjon. Potraktujcie to miejsce jako idealny punkt rozpoczęcia i zakończenia spaceru.

2. Opera (Den Norske Opera & Ballett)

Opera w Bjørvika wygląda podobno jak bryła lodu, który zsunął się do fiordu. o jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli przemiany nabrzeży Oslo w ostatnich dekadach. Najważniejsze jest to, że po jej dachu można chodzić – architektura staje się w ten sposób miejskim placem, przestrzenią wspólną, z której mieszkańcy z przyjemnością korzystają. Jeśli macie ochotę na przedstawienie operowe po norwesku, podsyłamy link do repertuaru – sprawdzicie go na stronie www. Ale do środka można wejść bez biletu, bez planu – po prostu. Wnętrze jest przytulne, całe w drewnie, pozwalające odpocząć i rozgrzać się od samego patrzenia.

Mieliśmy szczęście. Trafiliśmy do Oslo podczas zawodów w akrobatycznych skokach do wody. W 2024 roku miasto było gospodarzem Red Bull Cliff Diving World Series, a najlepszy widok na skoki był oczywiście z dachu opery. To impreza, która świetnie pasuje do nowego Oslo: sport w samym sercu miejskiej architektury, z fiordem jako sceną. Może jeszcze kiedyś taka okazja się powtórzy? Takie widowisko w tym miejscu było faktycznie czymś niesamowitym. Oficjalna strona wydarzenia znajduje się tu.

3. Muzeum Muncha (Munchmuseet)

Munch Museet znajduje się tuż przy Operze i chociaż jest od niej totalnie inne, wygląda równie spektakularnie. Zostało otwarte w 2021 roku i mieści największą na świecie kolekcję dzieł Edwarda Muncha. W środku spotkacie ikony światowej sztuki i mniej znane prace artysty. Sam budynek stał się częścią miejskiego krajobrazu – i kolejnym symbolem Oslo. Bilety kupicie online lub na miejscu. Po wejściu do muzeum będziecie mieć wrażenie, że znajdujecie się w ogromnej hali dworca. To jednak naprawdę muzeum – poczujecie to, kiedy wjedziecie windą na piętra. Najsłynniejszy obraz Muncha – „Krzyk” – znajdziecie na czwartym piętrze. Na pewno go nie przeoczycie – jest prezentowany w wydzielonej części sali. Na dodatek podczas jednej wizyty w muzeum zobaczycie nie jeden „Krzyk”, tylko trzy: obraz olejny, grafikę i rysunek. Nigdy nie są widoczne równocześnie – ze względów konserwatorskich co pół godziny pokazywana jest inna wersja. Warto poczekać na wszystkie – jeśli znudzi Wam się sztuka, na samej górze znajdziecie ogromny taras z widokiem na miasto.

4. Twierdza Akershus (Akershus Fortress)

Akershus to średniowieczna odpowiedź Oslo na niepewność świata: kamień, mury, widok na fiord. Powstał pod koniec XIII wieku i przez wieki był twierdzą, zamkiem oraz miejscem ważnym dla norweskiej historii. Dziś jest otwarty dla spacerowiczów. Sprawdźcie informacje o zwiedzaniu i dostępności.

5. Ratusz (Oslo City Hall)

Ratusz z czerwonej cegły to miejsce poważne, ale bez przesady. Dwie wieże wyrastają niedaleko fiordu, tuż przy miejskim placu z ławeczkami. W jego salach odbywa się ceremonia wręczenia Pokojowej Nagrody Nobla. Nie byliśmy w środku, ale podobno warto – wnętrza są bogato zdobione norweską sztuką monumentalną. Na stronie ratusza znajdziecie wiele informacji o polityce – tej miejskiej, i tej ogólnonorweskiej.

6. Zamek Królewski (The Royal Palace)

Na końcu Karl Johans gate stoi Zamek Królewski – spokojny, klasyczny, nieco schowany w miejskim parku. To oficjalna rezydencja norweskiej pary królewskiej i miejsce codziennej pracy monarchii. Oslo nie epatuje przepychem, ale właśnie tu widać jego elegancję i uporządkowanie. Latem można zwiedzać Zamek podczas wycieczek z przewodnikiem. Szczegóły – na stronie www.

7. Teatr Narodowy (Nationaltheatret)

Nationaltheatret to najważniejsza norweska scena teatralna. Wokół teatru Oslo ponownie łapie oddech. Karl Johans gate to ulica pełna knajpek, kafejek, kawiarnianych ogródków, fontann i sztuki. To miejsce, gdzie kultura jest częścią codzienności. Jeśli będziecie chcieli wybrać się na przedstawienie po norwesku, warto sprawdzić repertuar teatru (i ceny….).

8. Parlament (Stortinget)

Budynek parlamentu Norwegii w Oslo, Stortinget, wygląda dość nietypowo jak na parlament – bardziej przypomina elegancki teatr niż siedzibę władzy. Został otwarty w 1866 roku i zaprojektowany tak, by był blisko ludzi: stoi w samym centrum miasta i nie jest ogrodzony. Charakterystyczna półkolista fasada symbolizuje otwartość norweskiej demokracji. Początkowo projekt wywołał spore kontrowersje, a dziś jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych budynków Oslo.

9. Katedra (Oslo domkirke)

Oslo domkirke to ciche serce miasta. Obecny kościół ukończono w 1697 roku, a dziś jest katedrą Norwegii i siedzibą biskupa Oslo. To także ważne miejsce ceremonii państwowych i królewskich – świątynia, która łączy codzienność z historią. Informacje o historii i godzinach otwarcia znajdziecie na stronie internetowej katedry.

Spacer po Oslo nawet nie zdąży Was zmęczyć. To miasto, w którym świetnie się odpoczywa. Na dodatek każda jego część wygląda tak inaczej i tak charakterystycznie, że ciężko się w nim nudzić. Katedra znajduje się tuż obok dworca Oslo S – i tam właśnie proponujemy skończyć wycieczkę.

Komunikacja miejska w Oslo

Oslo ma jeden z najwygodniejszych systemów komunikacji miejskiej w Europie: jeden bilet działa w metrze (T‑bane), tramwajach, autobusach, lokalnych pociągach oraz na miejskich promach. Za transport odpowiada Ruter, a ceny biletów zależą od liczby stref – większość atrakcji turystycznych znajduje się w strefie 1. Najprościej sprawdzać połączenia i kupować bilety w aplikacji Ruter. Strona przewoźnika jest dość przejrzysta. Oczywiście po centrum miasta najlepiej poruszać się piechotą.

A POZA TYM….?
2 godziny od Oslo leży Lillehammer. Miasteczko łączy kameralny klimat z bogatą historią i sportowym duchem. To właśnie tutaj odbyły się Zimowe Igrzyska Olimpijskie w 1994 roku, a skocznie narciarskie, hale i trasy do dziś są dostępne dla odwiedzających.